Land met littekens

Het golvende land ligt er vreedzaam bij. Uitgestrekte akkers waar het graan aan het opkomen is, waar peulvruchten in lange rijen al met witte bloemetjes getooid zijn, en waar veel gele en bruine akkers nog niet ingezaaid zijn. Een lust voor het oog deze fraaie lappendeken. Boven op de heuvels bos, oud bos vol eiken en berken. Ooit was dit land helemaal bedekt met bomen, maar daar heeft de mens in een aantal eeuwen een einde aan gemaakt. Het maakt het land niet zoveel uit. Dit is ook mooi en ach ja, mensen moeten eten. Twintig kilometer naar het zuiden ziet het land er anders uit want daar beginnen de wijngaarden van de Champagne. Maar dit is weids akkerland zonder gras of koeien.

Hier en daar rijdt een tractor die iets aan het inzaaien is of gif aan het spuiten op het groeiende graan. De dorpen liggen er verlaten bij. De luiken van de huizen dicht, de laatste boulangerie gesloten en ook de bar houdt het voor gezien. Hier en daar loopt een oude man of vrouw, de paar jonge boeren die er zijn werken overdag op de velden, de rest is naar de stad vertrokken.

We fietsen door het nu zo lege landschap waar het ooit wemelde van de jonge mannen. Fransen, Duitsers, Britten. Soldaten die hier, onder onze wielen, in de Eerste Wereldoorlog bloedige veldslagen uitvochten. De eerste, tweede en derde slag om de Aisne. Het land is niet ongeschonden uit de strijd gekomen, de littekens zijn voor altijd zichtbaar. Bij het dorpje Cormicy stoppen we bij een poort dat toegang geeft tot een groot omheind stuk land. ‘Nécropole Nationale’ staat op het bord bij de ingang. Daarachter witgrijze kruizen, veel witgrijze kruizen, veel te veel witgrijze kruizen, in dubbele rijen om alle gesneuvelden een plek te geven. Meer dan veertienduizend Franse soldaten liggen op deze plek. De duizenden en duizenden Britse en Duitse gevallenen hebben hun eigen begraafplaatsen. Een hele generatie jonge mannen voor altijd verdwenen.

Het land heeft er geen weet van dat er weer loopgraven zijn in Europa. Het heeft genoeg aan zijn eigen wonden.  

10 gedachten aan “Land met littekens”

  1. Aangeslagen door dit droevige en prachtig beschreven stukje landschap/ geschiedenis/menselijk tekort etc. Jeetje wat maken we er toch een letterlijke puinhoop van!

  2. Heel mooi verwoord, José. Even waande ik me weer onderweg naar Compostela, 18 jaar geleden. Ik liep toen door het naast gelegen departement in een vergelijkbaar landschap, met alle sporen van dat zo pijnlijke verleden..

  3. Fietsend door zo’n verstild landschap en dan ineens de graven van zoveel dode jonge mannen, daar word je stil van. En dat blijf je wel een poosje.
    Prachtig verwoord José.

  4. Dag José,

    Wat heb je weer een mooie column geschreven! Verstild, wijds, met een zwaar verleden. Een dergelijk landschap wordt ook wel ‘schuldig landschap’ genoemd, naar dichter/multi-kunstenaar Armando.
    Ik heb weer genoten.
    Hartelijke groet,

    Harry

  5. Prachtig beschreven, reizend door dat landschap word ik altijd wat melancholiek.:zullen we het dan nooit leren?!

  6. Ja en dan weer rijen graven in een ander land, en mensen bedolven onder puin! Om droevig van te worden. Maar ooit krijgt vrede weer een kans! Dan dansen de vlinders weer boven de bloemen en zwaaien de eiken naar wie langs loopt.

  7. Zo triest. Van een gids hoorden wij dat land voor militaire begraafplaatsen vooraf werd ingekocht bij boeren. Er werd geschat hoeveel doden zouden vallen en dus graven nodig zouden zijn na het slagveld. Bizar vond ik dat.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *